Πρόγραμμα Προσέγγισης Αυτισμού Davis®

Το Εκπαιδευτικό Ινστιτούτο Plan-C είναι το πρώτο στην Ελλάδα που εξειδικεύεται στην Προσέγγιση Αυτισμού Davis®, η οποία εφαρμόζεται μόνο από άτομα που έχουν κατάλληλα εκπαιδευτεί και έχουν πάρει εξουσιοδότηση από την Διεθνή Ένωση Αυτισμού Davis®.

 

Δημιουργός αυτής της αέναης και πρωτοποριακής προσπάθειας είναι ο Κωνσταντίνος Πολυχρόνης, ειδικός παιδαγωγός - σύμβουλος αγωγής Δυσλεξίας και Αυτισμού Davis®.

 

 

Στο πλαίσιο της Προσέγγισης Αυτισμού Davis®, έχοντας πάντα στόχο την απλότητα, έχουμε επιλέξει να χρησιμοποιήσουμε τον όρο "αυτισμός" σαν μία ομπρέλα για τους όρους "Αυτισμός", "Σύνδρομο Άσπεργκερ", "Υψηλής Λειτουργικότητας Αυτισμός" ή "Διάχυτη Αναπτυξιακή Διαταραχή μη καθοριζόμενη". Ελπίζουμε αυτό να το αποδέχεστε.

 

 

Η Προσέγγιση Αυτισμού Davis®  είναι μία ευγενική – μη επεμβατική προσέγγιση σχεδιασμένη ώστε να εξασφαλίζει στα αυτιστικά άτομα και τις οικογένειές τους να συμμετέχουν πιο ενεργά στη ζωή. Το εξατομικευμένο Πρόγραμμα προσφέρεται μόνο από πιστοποιημένους συμβούλους Davis®, ή από τον γονέα ή από άλλο οικείο πρόσωπο το οποίο θα εκπαιδευτεί και θα έχει καθοδήγηση από τον Σύμβουλο.

 

Η Προσέγγιση  Αυτισμού Davis® είναι ένα Πρόγραμμα που αποτελείται από 3 φάσεις:

 

1. Εξατομίκευση: δημιουργώντας την αίσθηση του "εγώ"

 

 

Τι είναι; Εξατομίκευση είναι αυτό που συμβαίνει κατά τη διάρκεια της πρώιμης παιδικής ηλικίας, όταν το παιδί αντιλαμβάνεται ότι είναι ένα ξεχωριστό άτομο με διαφορετικές απόψεις και συναισθήματα από άλλους ανθρώπους. Αυτό συνήθως συμβαίνει στην ηλικία των 2 ετών, όταν έχει αναπτυχθεί μία αίσθηση του εαυτού ως άτομο, έχει μυαλό και γι’ αυτό απορρίπτει προτάσεις ή αιτήματα από άλλους ανθρώπους. Αναφερόμαστε σε αυτό το αναπτυξιακό στάδιο ως "τα τρομερά δίχρονα" παρόλο που ξέρουμε ότι είναι και υγιές και επιθυμητό. Τα αυτιστικά παιδιά ή αποτυγχάνουν να ολοκληρώσουν αυτό το βήμα στην ανάπτυξη ή παλινδρομούν στην πορεία. Για να εξασφαλίσουμε ότι έχει ολοκληρωθεί η εξατομίκευση, χρησιμοποιούμε την παρακάτω διαδικασία.

 

 

Τι κάνουμε

Λόγω των ποικίλων συμπτωμάτων και των διαφορετικών ικανοτήτων του παιδιού/ενήλικα που κατέχει στο αυτιστικό φάσμα, το βοηθάμε στην αρχή να προσανατολιστεί στο περιβάλλον. Χρησιμοποιούμε μία ποικιλία μεθόδων προσανατολισμού (ακουστική, οπτική ή κιναισθητική) επιδιώκοντας να φέρουμε όλες τις αισθήσεις του σε ισορροπία ώστε η αντίληψή του να είναι ακριβής. Έτσι, ισχυροποιούμε τις νέες ή υπανάπτυκτες νευρικές οδούς ώστε να σταθεροποιηθεί ο φυσικός προσανατολισμός του ατόμου.

 

Τι αλλαγές βλέπουμε

Έχουμε δει ποικίλες αλλαγές αυτιστικών ατόμων με το πέρας αυτής της διαδικασίας. Μέσα σε αυτές συμπεριλαμβάνονται αλλαγές σε λεκτικά μοτίβα, μείωση του άγχους σε σχέση με δυνατούς ήχους και έντονα χρώματα καθώς και βελτιώσεις στην ισορροπία και τον συντονισμό. Έχουμε δει μία αυξημένη ικανότητα της εστίασης της προσοχής σε εργασίες και μία αυξημένη επίγνωση του εαυτού και του φυσικού περιβάλλοντος.

 

Πόσο διαρκεί

Λόγω της μεγάλης ποικιλίας των συμπτωμάτων, ο χρόνος που η διαδικασία της εξατομίκευσης ολοκληρώνεται μπορεί να ποικίλλει. Τα σημάδια που θα δείξουν ότι έχει ολοκληρωθεί αυτή η φάση είναι μία αλλαγή στη συμπεριφορά. Μόλις συμβεί αυτό, τότε πάμε στη δεύτερη φάση, την Ανάπτυξη της Ταυτότητας.

 

2. Ανάπτυξη της Ταυτότητας ή Εξερευνώντας τις Βασικές Έννοιες 

 

Τι είναι: Η Ανάπτυξη της Ταυτότητας ενός ατόμου έχει να κάνει με τη μάθηση. Κατά την διάρκεια της ανάπτυξής τους, τα παιδιά μαθαίνουν μέσα από τις εμπειρίες τους κάποιες βασικές έννοιες. Αυτές είναι που τα βοηθούν να κατανοήσουν πώς λειτουργεί ο κόσμος και πώς λειτουργούν οι ίδιες μέσα στον κόσμο. Πρόκειται για τα λεγόμενα "μαθήματα ζωής".

 

Επειδή όμως τα αυτιστικά άτομα βρίσκονται τις περισσότερες ώρες σε κατάσταση αποπροσανατολισμού, δεν μαθαίνουν ή δεν κατανοούν επαρκώς πολλά από αυτά τα "μαθήματα ζωής". Για παράδειγμα, ίσως δεν κατανοούν την έννοια της αλλαγής και της συνέπειας, γι' αυτό και συνεχίζουν να επαναλαμβάνουν τις ίδιες συμπεριφορές, αναμένοντας ένα νέο αποτέλεσμα. Ίσως δεν καταλαβαίνουν την έννοια της δικαιοδοσίας άρα αρνούνται να αποδεχτούν οποιαδήποτε δικαιοδοσία εκτός από τις δικές τους επιθυμίες, όπως δηλαδή κάνει ή συμπεριφέρεται ένα πολύ μικρό παιδί.

 

Τι κάνουμε

Υπάρχουν περίπου 30 βασικές έννοιες, οι οποίες δουλεύονται σε όλη αυτή τη φάση, ξεκινώντας από την "αλλαγή" και τελειώνοντας στην "Υπευθυνότητα". Κάθε έννοια εισάγεται με τη δημιουργία ενός μοντέλου από πηλό-πλαστελίνη. Στην συνέχεια, εξερευνούμε την έννοια αυτή στο περιβάλλον, στον πραγματικό κόσμο, αναζητώντας την μέσα από πραγματικά παραδείγματα. Έτσι, βοηθάμε τα αυτιστικά άτομα να την κατανοήσουν αφού πρώτα την βιώσουν. Μόνο όταν μια έννοια έχει ενσωματωθεί πλήρως, μπορούμε να προχωρήσουμε στην επόμενη. Έτσι δημιουργείται μια σταθερή βάση για νέες γνώσεις.

 

Τι αλλαγές βλέπουμε

Η Ανάπτυξη της Ταυτότητας παρέχει μία αίσθηση του "εγώ" μέσα από τον κόσμο της αιτίας και του αποτελέσματος.  Έχουμε βιώσει μεγάλη επιτυχία με άτομα που έχουν διαγνωστεί Υψηλής Λειτουργικότητας. Παρ’ όλα αυτά, έχοντας υπομονή και ενσυναίσθηση, ακόμα και με άτομα με μειωμένες γλωσσικές ικανότητες και κινητικές δεξιότητες, μπορούμε να πάμε ένα βήμα παραπέρα, μόλις ενσωματωθεί στο αυτιστικό άτομο ο προσανατολισμός του.

 

Πόσο διαρκεί

Σαν γενικό κανόνα, λέμε να μαθαίνουμε μία έννοια την ημέρα αλλά αυτό μπορεί να πάρει όσο χρειαστεί ανάλογα με τις ικανότητες και τους ρυθμούς μάθησης του παιδιού. Μόλις ολοκληρωθεί και αυτό το στάδιο, μπορούμε να μεταβούμε στην τρίτη φάση, την Κοινωνική Ενσωμάτωση.

 

3. Κοινωνική Ενσωμάτωση

 

Τι είναι: Η κοινωνική ενσωμάτωση δεν έρχεται φυσιολογικά σε κάποιον που βρίσκεται στο αυτιστικό φάσμα. Η έλλειψη κοινωνικών δεξιοτήτων προκαλεί μεγαλύτερη ανησυχία στα οικεία πρόσωπα. Μόνο όταν οι δύο πρώτες φάσεις (Εξατομίκευση και Ανάπτυξη της Ταυτότητας) έχουν ολοκληρωθεί, μπορούμε να στρέψουμε την προσοχή μας στην κοινωνική ενσωμάτωση. Και αυτό γιατί, αν ένα άτομο δεν έχει την αίσθηση του εαυτού του και μία ολοκληρωμένη ταυτότητα, δεν μπορεί να προσαρμοστεί σε όσους βρίσκονται γύρω του. Πάντα θα μειονεκτεί και θα φαίνεται κοινωνικά αδέξιο. Τώρα που το αυτιστικό άτομο έχει ολοκληρώσει τα πρώτα δύο στάδια, υπάρχει μία επαρκής βάση πάνω στην οποία χτίζεται η κατανόηση για το πώς λειτουργούν οι σχέσεις.

 

 

Τι κάνουμε

Οι Έννοιες Σχέσεων έχουν σχεδιαστεί για να εξερευνούν τους διαφορετικούς τύπους σχέσεων που μπορούμε να έχουμε με τους άλλους ανθρώπους. Και πάλι αυτές οι έννοιες εξερευνώνται μέσα από τη δημιουργία μοντέλων από πηλό-πλαστελίνη, που ακολουθούνται από την βιωματική τους εμπειρία στον πραγματικό κόσμο, ανάλογα με τις ανάγκες και τις απαιτήσεις του ατόμου.

 

Τι αλλαγές βλέπουμε

Μία σημαντική αλλαγή της κοινωνικής ενσωμάτωσης παρατηρείται από τα συναισθήματα και τις αξίες των άλλων ανθρώπων και της «καθώς πρέπει» συμπεριφοράς τους. Κατά τ' άλλα, η κοινωνική ενσωμάτωση συμβαίνει όταν το άτομο συνειδητοποιήσει και ενεργά ψάξει την αλληλεπίδραση με τους άλλους ανθρώπους. Αρχίζει όταν το παιδί ψάχνει μία αγκαλιά από άλλους, δείχνει πράγματα για να κερδίσει την προσοχή της μαμάς, ή φέρνει πράγματα και επιδιώκει βλεμματική επαφή και ένα χαμόγελο.

 

Πόσο διαρκεί

Η Κοινωνική Ενσωμάτωση είναι το τελικό στάδιο της Προσέγγισης Αυτισμού  Davis®.  Η διερεύνηση και κατανόηση της λειτουργίας των ανθρώπινων σχέσεων είναι μία συνεχής προσπάθεια. Μόλις το αυτιστικό παιδί/ενήλικας έχει την αίσθηση της θέσης του στον κόσμο, μπορεί να ξεκινήσει το δικό του ταξίδι στη ζωή.

 

Ο όρος "Προσέγγιση Αυτισμού Davis®" προστατεύεται νομικά από τον Ronald D. Davis. Η εμπορική χρήση αυτού του σήματος για τον προσδιορισμό εκπαιδευτικών, καθοδηγητικών ή θεραπευτικών υπηρεσιών απαιτεί τη χορήγηση άδειας από τον ιδιοκτήτη του εμπορικού σήματος.

 

Κων/νος Πολυχρόνης

Φιλόλογος - Ειδικός Παιδαγωγός

Πιστοποιημένος Σύμβουλος Δυσλεξίας & Αυτισμού Davis®